Shloka 25
Duryodhana’s Anxiety, Bhīṣma’s Reassurance, and Renewed Mobilization (दुर्योधनचिन्ता–भीष्मप्रत्याश्वासन–सेनानिर्गमनम्)
Devanagari script
सत्यव्रतं च सप्तत्या विद्ध्वा शक्रसमो युधि । नृत्यन्निव रणे वीर आर्ति न: समजीजनत्,युद्धमें इन्द्रके समान पराक्रमी वीर अभिमन्युने सत्यव्रतको सत्तर बाणोंसे घायल करके रणांगणमें नृत्य-सा करते हुए हम सब लोगोंको अत्यन्त पीड़ित कर दिया
Transliteration
satyavrataṃ ca saptatyā viddhvā śakrasamo yudhi | nṛtyann iva raṇe vīra ārtim naḥ samajījanat ||
Translation
સંજય બોલ્યો—યુદ્ધમાં ઇન્દ્રસમાન પરાક્રમી વીરે અભિમન્યુએ સત્યવ્રતને સત્તર બાણોથી વિંધ્યો; અને રણમાં નૃત્ય કરતો હોય તેમ ફરતો, અમ સૌને અત્યંત વ્યથા પહોંચાડી।
Word by Word
सत्यव्रतम्Satyavrata (proper name), the truthful-vowed one
सत्यव्रतम्:
Karma
TypeNoun
Rootसत्यव्रत
FormMasculine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सप्तत्याwith seventy (arrows)
सप्तत्या:
Karana
TypeNoun
Rootसप्तति
FormFeminine, Instrumental, Singular
विद्ध्वाhaving pierced/wounded
विद्ध्वा:
TypeVerb
Rootव्यध्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), Non-finite
शक्रसमःequal to Indra
शक्रसमः:
TypeAdjective
Rootशक्रसम
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिin battle
युधि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुध्
FormFeminine, Locative, Singular
नृत्यन्dancing
नृत्यन्:
TypeVerb
Rootनृत्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
इवas if/like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
रणेin battle, in the fight
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Locative, Singular
वीरःthe hero/warrior
वीरः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Singular
आर्तिम्distress, pain
आर्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootआर्ति
FormFeminine, Accusative, Singular
नःof us / to us (our)
नः:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Plural
समजीजनत्he produced/caused
समजीजनत्:
TypeVerb
Rootसम् + जन्
Formलङ् (imperfect), Past, Third, Singular, Parasmaipada
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaS
SatyavrataA
AbhimanyuŚ
Śakra (Indra)B
battlefield (raṇa)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes