Shloka 496
Arjuna’s Advance toward Bhīṣma; The Gāṇḍīva’s Signal and the Armies’ Convergence (भीष्माभिमुखगमनम् — गाण्डीवनिर्घोष-ध्वजवर्णनम्)
द्विगुणं जवमास्थाय कम्पयंश्नरणैर्महीम् । भगदत्तसे प्रेरित होकर कालके भेजे हुए यमराजकी भाँति वह मदसख्रावी गजराज दूने वेगका आश्रय ले अपने पैरोंकी धमकसे इस पृथ्वीको कँपाता हुआ उन सबकी ओर दौड़ा
sañjaya uvāca | dviguṇaṃ javam āsthāya kampayañ charaṇair mahīm |
સંજય બોલ્યો—દૂણો વેગ ધારણ કરીને, પગલાંના ધમાકાથી ધરતી કંપાવતો, ભગદત્તની પ્રેરણાથી તે મદસ્રાવી ગજરાજ કાળે મોકલેલા યમરાજની જેમ સૌની તરફ ધસી આવ્યો.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how martial power, when directed by a commander, can become overwhelming and death-like in its effects; it implicitly warns that unchecked force in war rapidly turns into widespread destruction, shaking the very foundations of order.
Sañjaya describes a war-elephant, urged on under Bhagadatta’s leadership, suddenly accelerating to a doubled pace and charging so heavily that its footsteps make the ground tremble, intensifying the terror and momentum of the battle scene.