Shloka 11
भीमसेनस्य प्रतिघातः—भगदत्तगजप्रहारः—घटोत्कचमायायुद्धम्
Bhīma’s Counteroffensive, Bhagadatta’s Elephant Assault, and Ghaṭotkaca’s Māyā Engagement
अर्धचन्द्रेण व्यूहेन व्यूहं तमतिदारुणम् । दक्षिणं शुड्रमास्थाय भीमसेनो व्यरोचत,शत्रुओंको संताप देनेवाले सव्यसाची अर्जुनने कौरव-सेनाकी वह व्यूह-रचना देखकर युद्धभूमिमें उसका सामना करनेके लिये धृष्टद्युम्मको साथ लेकर अपनी सेनाका अत्यन्त भयंकर अर्धचन्द्राकार व्यूह बनाया। उसके दक्षिण शिखरपर भीमसेन सुशोभित हुए
sañjaya uvāca | ardhacandreṇa vyūhena vyūhaṃ tam atidāruṇam | dakṣiṇaṃ śṛṅgam āsthāya bhīmaseno vyarocata ||
સંજય બોલ્યો—અતિ ભયંકર તે વ્યૂહનો સામનો કરવા અર્ધચન્દ્રાકાર વ્યૂહ રચીને, તેના દક્ષિણ શૃંગ—જમણા પંખે—સ્થાન લઈ ભીમસેન તેજસ્વી દેખાયો।
संजय उवाच
Educational Q&A
Even amid war, action is portrayed as disciplined and duty-bound: warriors take assigned positions within an ordered formation, emphasizing responsibility, coordination, and steadfastness rather than impulsive violence.
Sanjaya describes a tactical response on the battlefield: a crescent-shaped formation is arranged to meet a very fierce opposing array, and Bhimasena is highlighted as occupying and shining on the right wing (right ‘horn’) of that formation.