Shloka 50
Adhyāya 6: Pañca-mahābhūta–guṇa-nirdeśa and Sudarśana-dvīpa
Five Elements, Sensory Qualities, and a Cosmographic Island
दृश्यादृश्या च भवति तत्र तत्र सरस्वती । एता दिव्या: सप्तगज्जस्त्रिषु लोकेषु विश्रुता:
dṛśyādṛśyā ca bhavati tatra tatra sarasvatī | etā divyāḥ saptagaṅgās triṣu lokeṣu viśrutāḥ ||
સંજય બોલ્યો—ત્યાં સરસ્વતી નામની ધારા ક્યાંક દૃશ્ય બને છે અને ક્યાંક અદૃશ્ય થઈ જાય છે. આ સાત દિવ્ય પ્રવાહો ‘સપ્ત ગંગા’ તરીકે ત્રિલોકમાં પ્રસિદ્ધ છે.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights sacred reality as both manifest and concealed: holy presence (here, Sarasvatī) may appear and vanish, suggesting that the divine is not always continuously perceptible, yet remains real and revered across the cosmos.
Sañjaya describes a sacred river-system: Sarasvatī is said to be visible in some stretches and hidden in others, and these seven divine streams are presented as universally renowned across the three worlds.