Shloka 39
Saubhadra under Concentrated Assault; Pārṣata’s Intervention and Escalation
Devanagari script
पाज्चाल्यमथ संत्यज्य द्रोणो5पि रथिनां वर: । विराटद्रुपदौ वृद्धौ वारयामास संयुगे,तब रथियोंमें श्रेष्ठ द्रोणाचार्य भी धृष्टद्युम्नको छोड़कर युद्धस्थलमें विराट और ट्रुपद इन दोनों वृद्ध नरेशोंको आगे बढ़नेसे रोकने लगे
Transliteration
Pāñcālyam atha saṁtyajya Droṇo 'pi rathināṁ varaḥ | Virāṭa-Drupadau vṛddhau vārayāmāsa saṁyuge ||
Translation
સંજય બોલ્યો—ત્યારે રથિયોમાં શ્રેષ્ઠ દ્રોણાચાર્ય પણ પાંચાલકુમાર ધૃષ્ટદ્યુમ્નને છોડીને યુદ્ધમાં વૃદ્ધ વિરાટ અને દ્રુપદ—આ બે રાજાઓને આગળ વધતા અટકાવવા લાગ્યા.
Word by Word
पाञ्चाल्यम्the Panchala (prince/leader)
पाञ्चाल्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाञ्चाल (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
संत्यज्यhaving abandoned/left
संत्यज्य:
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formल्यप् (absolutive/gerund), Active
द्रोणःDrona
द्रोणः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रोण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
रथिनाम्of the chariot-warriors
रथिनाम्:
TypeNoun
Rootरथिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Plural
वरःbest/excellent
वरः:
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
विराट-द्रुपदौVirata and Drupada
विराट-द्रुपदौ:
Karma
TypeNoun
Rootविराट (प्रातिपदिक) + द्रुपद (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Dual
वृद्धौthe two aged (kings)
वृद्धौ:
TypeAdjective
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Dual
वारयामासchecked/held back
वारयामास:
TypeVerb
Rootवृ (वारयति) (धातु; causative stem)
Formलिट् (Perfect), Third, Singular, Parasmaipada, Active
संयुगेin battle
संयुगे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंयुग (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaD
Droṇa (Droṇācārya)P
Pāñcāla (Dhṛṣṭadyumna)V
VirāṭaD
DrupadaB
battlefield (saṁyuga)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes