Shloka 876

गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह

Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation

Devanagari script

उच्चुक्रुशुस्तत: सर्वे तावका भरतर्षभ । भरतश्रेष्ठ! उत्तम सुवर्णकी बनी हुई उस शक्तिको भीष्मके पैने बाणोंसे नष्ट हुई देख आपके पुत्र हर्षके मारे जोर-जोरसे कोलाहल करने लगे

Transliteration

sañjaya uvāca | uccukruśus tataḥ sarve tāvakā bharatarṣabha | bharataśreṣṭha uttama-suvarṇakī kṛtāṃ tāṃ śaktiṃ bhīṣmasya paiṇair bāṇair naṣṭāṃ dṛṣṭvā tava putrā harṣa-mārāḥ punaḥ punaḥ mahā-kolāhalaṃ cakruḥ |

Translation

સંજય બોલ્યો—પછી, હે ભરતવંશના વృషભ! તમારા બધા યોદ્ધાઓ ઊંચે સ્વરે ચીસો પાડી ઊઠ્યા. હે ભરતશ્રેષ્ઠ! ભીષ્મના તીક્ષ્ણ બાણોથી ઉત્તમ સુવર્ણથી બનેલી તે તેજસ્વી શક્તિ તૂટી ગયેલી જોઈ તમારા પુત્રો હર્ષમાં મત્ત થઈ વારંવાર મહાકોલાહલ કરવા લાગ્યા.

Word by Word

• उच्चुक्रुशुः: cried out, shouted
• उच्चुक्रुशुः: Karta
• Type: Verb
• Root: कृश् (क्रुश्) धातु
• Form: Perfect (लिट्), 3rd, Plural, Parasmaipada

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• तावकाः: your (people), your side's men
• तावकाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: तावक
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• भरतर्षभ: O bull among the Bharatas
• Type: Noun
• Root: भरत-ऋषभ
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sanjaya
• Bhishma
• Dhritarashtra (implied by address 'tava' and Bharata epithets)
• Kauravas (tāvakāḥ)
• Dhritarashtra's sons (tava putrāḥ)
• śakti (spear/javelin)
• Bhishma's arrows (bāṇāḥ)