Shloka 77
शिरकश्रिच्छेद भल्लेन संक्रुद्धो लघुविक्रम: । राजन! यह देख गंगानन्दन भीष्मने क्रोधसे मूर्च्छिंत हो उस धनुषको फेंककर दूसरा अत्यन्त प्रबल एवं विशाल धनुष ले लिया और उसके ऊपर पत्थरपर रगड़कर तेज किये हुए सात विशाल भल्लोंका संधान किया। उनमेंसे चार भल्लोंके द्वारा उन्होंने सेनापति ब्ैतके चार घोड़ोंको मार डाला, दोसे उनका ध्वज काट दिया और अपनी फुर्तीका परिचय देते हुए सातवें भल्लके द्वारा क्रोधपूर्वक उनके सारथिका सिर उड़ा दिया || ७४-७६ है ।। हताश्वसूतात् स रथादवप्लुत्य महाबल:
sañjaya uvāca | śiraskaś chinnaṃ bhallena saṃkruddho laghuvikramaḥ | rājan, idaṃ dṛṣṭvā gaṅgānandano bhīṣmaḥ krodhena mūrcchita iva dhanuḥ kṣiptvā dvitīyaṃ atyanta-prabalaṃ viśālaṃ dhanuḥ jagrāha | tasmin aśmopale ghṛṣṭvā tīkṣṇīkṛtān sapta mahā-bhallān saṃdadhau | teṣāṃ caturbhiḥ senāpateḥ bāhlīkasya catvāro hayān jaghāna, dvābhyāṃ dhvajaṃ ciccheda, saptamena ca bhallena krodhāt sārather śiraś ciccheda | hātāśva-sūtāt sa rathād avaplutya mahābalaḥ ||
સંજય બોલ્યો—ભલ્લથી શિરચ્છેદ થયેલો જોઈ, લઘુવિક્રમી પિતામહ ભીષ્મ ક્રોધે પ્રજ્વલિત થયા. ગંગાનંદન ભીષ્મ જાણે ક્રોધમૂર્ચ્છિત થઈ પોતાનું ધનુષ ફેંકી, બીજું અત્યંત પ્રબળ અને વિશાળ ધનુષ લઈ આવ્યા અને પથ્થર પર ઘસીને તેજ કરેલા સાત મહાભલ્લો તેમાં સંધાન કર્યા. તેમાંના ચાર ભલ્લોથી તેમણે સેનાપતિ બાહ્લિકના ચારેય ઘોડા મારી નાખ્યા, બે ભલ્લોથી ધ્વજ કાપી નાખ્યો, અને સાતમા ભલ્લથી ફુર્તી દર્શાવી ક્રોધપૂર્વક સારથિનું મસ્તક ઉડાવી દીધું. પછી ઘોડા અને સારથિ હત થતાં તે મહાબલી રથમાંથી કૂદી પડ્યો।
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how anger can intensify violence and accelerate destruction, even in a context where warriors act under kshatriya-duty. It implicitly contrasts disciplined prowess with wrath-driven escalation, reminding readers that ethical restraint remains relevant even amid righteous or obligatory conflict.
After a beheading by a bhalla arrow, Bhishma becomes enraged, switches to a stronger bow, and rapidly shoots seven sharpened broad-headed arrows: four kill Bahlika’s four horses, two cut the banner, and the seventh severs the charioteer’s head. With horses and charioteer dead, the warrior leaps down from the chariot.