Shloka 70
गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह
Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation
Devanagari script
प्रवीरं सर्वलोकस्य श्वेतेन युधि वै तदा । निष्ठानकश्न सुमहांस्तव सैन्यस्य चाभवत्,शैतने सम्पूर्ण विश्वके विख्यात वीर भीष्मको युद्धमें आगे बढ़नेसे रोक दिया, यह देखकर राजा दुर्योधनके मनमें बड़ी व्यथा हुई। साथ ही आपकी सेनामें सब लोगोंपर महान् भय छा गया
Translation
ત્યારે યુદ્ધમાં શ્વેતે સર્વલોકવિખ્યાત મહાવીર ભીષ્મને આગળ વધતા રોકી દીધા; તે જોઈ રાજા દુર્યોધન અત્યંત વ્યથિત થયો અને તમારી સેનામાં સર્વત્ર મહાભય છવાઈ ગયું.
Word by Word
प्रवीरम्the foremost hero
प्रवीरम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रवीर
FormMasculine, Accusative, Singular
सर्वलोकस्यof all the world/people
सर्वलोकस्य:
TypeNoun
Rootसर्वलोक
FormMasculine, Genitive, Singular
श्वेतेनby the white (one)
श्वेतेन:
Karana
TypeAdjective
Rootश्वेत
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
युधिin battle
युधि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुध्
FormFeminine, Locative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
निष्ठानकःa check/obstruction; a standstill (reading uncertain)
निष्ठानकः:
Karta
TypeNoun
Rootनिष्ठानक
FormMasculine, Nominative, Singular
सुमहान्very great
सुमहान्:
TypeAdjective
Rootसु-महत्
FormMasculine, Nominative, Singular
तवof you/your
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
सैन्यस्यof the army
सैन्यस्य:
TypeNoun
Rootसैन्य
FormNeuter, Genitive, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अभवत्arose/was
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes