Shloka 38

Bhīmasena’s Kalinga Engagement and the Approach of Bhīṣma (भीमसेन-कालिङ्ग-संग्रामः)

Devanagari script

बाहुभिश्षचापरे छिन्नैः पार्श्ेषु च विदारिता: । क्रन्दन्त: समदृश्यन्त तृषिता जीवितेप्सव:

Transliteration

bāhubhiś cāpare chinnaiḥ pārśveṣu ca vidāritāḥ | krandantaḥ samadṛśyanta tṛṣitā jīvitepsavaḥ, bhārata |

Translation

સંજય બોલ્યો—હે ભારત! કેટલાંકના બાહુ કપાઈ ગયા હતા, કેટલાંકના પાર्श્વ અને પાંજરાં ફાટી ગયા હતા. તેઓ વેદનાથી રડતા, તરસથી વ્યાકુળ અને છતાં જીવનની આશા પકડીને દેખાતા હતા.

Word by Word

• बाहुभिः: with arms
• बाहुभिः: Karana
• Type: Noun
• Root: बाहु
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• अपरे: others
• अपरे: Karta
• Type: Adjective
• Root: अपर
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• छिन्नैः: with severed (ones)
• छिन्नैः: Karana
• Type: Adjective
• Root: छिन्न
• Form: Masculine/Neuter, Instrumental, Plural

• पार्श्वेषु: in/on the sides (ribs/flanks)
• पार्श्वेषु: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: पार्श्व
• Form: Neuter, Locative, Plural

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• विदारिताः: torn asunder
• विदारिताः: Karta
• Type: Adjective
• Root: विदारित
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• क्रन्दन्तः: crying, wailing
• क्रन्दन्तः: Karta
• Type: Adjective
• Root: क्रन्दत्
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• समदृश्यन्त: were seen/appeared
• Type: Verb
• Root: सम्+दृश्
• Form: Imperfect, 3rd, Plural, Atmanepada

• तृषिताः: thirsty
• तृषिताः: Karta
• Type: Adjective
• Root: तृषित
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• जीवितेप्सवः: desiring life
• जीवितेप्सवः: Karta
• Type: Adjective
• Root: जीवित-ईप्सु
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• भारत: O Bharata
• Type: Noun
• Root: भारत
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Dhṛtarāṣṭra (addressed as Bhārata)