Shloka 57

Chapter 47: Krauñca-vyūha Deployment and Conch-Signals

Kaurava–Pāṇḍava Readiness

Devanagari script

ब्रवीम्येतत्‌ क्लीबवत्‌ त्वां युद्धादन्‍यत्‌ किमिच्छसि । योत्स्ये5हं कौरवस्यार्थ तवाशास्यो जयो मया

Transliteration

bravīmy etat klībavat tvāṁ yuddhād anyat kim icchasi | yotsye 'haṁ kauravasyārthe tavāśāsyo jayo mayā ||

Translation

દ્રોણ બોલ્યા—એથી આજે હું જાણે નપુંસકની જેમ તને પૂછું છું: યુદ્ધ સિવાય તું બીજું શું ઇચ્છે છે? હું કૌરવોના હિત માટે યુદ્ધ કરીશ; છતાં મારી આશા તારી જ વિજયની છે.

Word by Word

• ब्रवीमि: I say / I speak
• ब्रवीमि: Karta
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लट्, परस्मैपद, उत्तम, एकवचन

• एतत्: this (thing)
• एतत्: Karma
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसक, द्वितीया, एकवचन

• क्लीबवत्: like an impotent / like a eunuch
• क्लीबवत्: Karana
• Type: Indeclinable
• Root: क्लीबवत् (प्रातिपदिक; -वत् प्रत्यय)
• Form: उपमान-अव्यय (वत्)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं, द्वितीया, एकवचन

• युद्धात्: from battle / other than battle
• युद्धात्: Apadana
• Type: Noun
• Root: युद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसक, पञ्चमी, एकवचन

• अन्यत्: something else
• अन्यत्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसक, द्वितीया, एकवचन

• किम्: what?
• किम्: Karma
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसक, द्वितीया, एकवचन

• इच्छसि: you desire / want
• इच्छसि: Karta
• Type: Verb
• Root: इष्/इच्छ् (धातु)
• Form: लट्, परस्मैपद, मध्यम, एकवचन

• योत्स्ये: I will fight
• योत्स्ये: Karta
• Type: Verb
• Root: युध् (धातु) → योत्स्य (भविष्यत्-आदेश)
• Form: लृट् (भविष्यत्), आत्मनेपद, उत्तम, एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं, प्रथमा, एकवचन

• कौरवस्य: for the Kaurava (Duryodhana) / of the Kaurava
• कौरवस्य: Sampradana
• Type: Noun
• Root: कौरव (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, षष्ठी, एकवचन

• अर्थे: for the sake (of) / in the interest (of)
• अर्थे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, सप्तमी, एकवचन

• तव: your
• तव: Sampradana
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं, षष्ठी, एकवचन

• आशास्यः: to be wished for / desirable
• आशास्यः: Karta
• Type: Adjective
• Root: आ-शंस् (धातु) → आशास्य (कृत्; यत्/ण्यत्-प्रत्ययार्थ)
• Form: पुं, प्रथमा, एकवचन

• जयः: victory
• जयः: Karta
• Type: Noun
• Root: जय (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, प्रथमा, एकवचन

• मया: by me
• मया: Karana
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं, तृतीया, एकवचन

Speaker

द्रोण उवाच

Characters & Entities

• Droṇa
• Kaurava

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights a tension between declared allegiance and inner ethical preference: Droṇa commits to fight for the Kaurava cause, yet expresses a personal wish for the other party’s victory. It illustrates how duty, obligation, and personal conscience can diverge in wartime.

What is happening in the narrative?

Droṇa addresses an interlocutor with a stinging rebuke (“like a klība”), pressing him to choose battle rather than seek alternatives. At the same time, Droṇa states his role as a combatant for the Kauravas while revealing a contrary personal hope regarding who should ultimately win.