Shloka 18
द्रुपदो द्रौपदेयाश्व सर्वश: पृथिवीपते । सौभद्रश्न महाबाहुः शड्खान् दश्मु: पृथक् पृथक्,श्रेष्ठ धनुषवाले काशिराज और महारथी शिखण्डी एवं धृष्टद्युम्न तथा राजा विराट और अजेय सात्यकि, राजा ट्रुपद एवं द्रौपदीके पाँचों पुत्र और बड़ी भुजावाले सुभद्रापुत्र अभिमन्यु--इन सभीने, हे राजन! (सब ओरसे) अलग- अलग शंख बजाये
sañjaya uvāca |
drupado draupadeyāś ca sarvaśaḥ pṛthivīpate |
saubhadraś ca mahābāhuḥ śaṅkhān dadhmuḥ pṛthak pṛthak ||
સંજય બોલ્યો—હે પૃથ્વીપતે! દ્રુપદ, દ્રૌપદીના પુત્રો અને મહાબાહુ સुभદ્રાપુત્ર—આ સૌએ, હે રાજન, અલગ અલગ પોતાના શંખ ફૂંક્યા।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores disciplined resolve before action: many leaders act together for a shared cause, yet each bears personal responsibility (pṛthak pṛthak) in fulfilling dharma amid the moral gravity of war.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that key Pāṇḍava allies—Drupada, Draupadī’s sons, and Abhimanyu—sound their conches individually, a formal battlefield signal announcing readiness and unity before the clash.