Shloka 7
Kurukṣetra-sainyadarśana and Arjuna-viṣāda (धर्मक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः — अर्जुनविषाद)
Devanagari script
अट्टशूलप्रहरणे खड्गखेटकधारिणि । गोपेन्द्रस्यानुजे ज्येछ्ठे नन्दगोपकुलोद्धवे,तुम भयंकर त्रिशूल, खडग और खेटक आदि आयुधोंको धारण करती हो। नन्दगोपके वंशमें तुमने अवतार लिया था, इसलिये गोपेश्वर श्रीकृष्णकी तुम छोटी बहिन हो; परंतु गुण और प्रभावमें सर्वश्रेष्ठ हो
Translation
તમે ભયંકર ત્રિશૂલ પ્રહાર કરનારી, ખડ્ગ અને ખેટક વગેરે આયુધ ધારણ કરનારી છો. નંદગોપના કુળમાં અવતાર લીધા હોવાથી તમે ગોપેન્દ્ર શ્રીકૃષ્ણની નાની બહેન છો; પરંતુ ગુણ અને પ્રભાવમાં તમે સર્વશ્રેષ્ઠ છો.
Word by Word
अट्टशूलप्रहरणेin (the act/field of) striking with a raised trident
अट्टशूलप्रहरणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअट्टशूल-प्रहरण
FormNeuter, Locative, Singular
खड्गखेटकधारिणिin/with (you) who bear sword and shield
खड्गखेटकधारिणि:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootखड्ग-खेटक-धारिणी
FormFeminine, Locative, Singular
गोपेन्द्रस्यof the lord of cowherds (Krishna)
गोपेन्द्रस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootगोपेन्द्र
FormMasculine, Genitive, Singular
अनुजेin/with the younger sister
अनुजे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअनुजा
FormFeminine, Locative, Singular
ज्येष्ठेin/with the eldest/supreme (one)
ज्येष्ठे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ
FormFeminine, Locative, Singular
नन्दगोपकुलोद्धवेin/with (you) born in the family of Nandagopa
नन्दगोपकुलोद्धवे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनन्दगोप-कुल-उद्भवा
FormFeminine, Locative, Singular
Speaker
अजुन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes