Shloka 1
भीष्मसेनासंनिवेशः — Bhīṣma’s Mobilization, Omens, and the Kaurava Array
Devanagari script
/ फटा + (0) आस अन+- सप्तदशो< ध्याय: कौरवमहारथियोंका युद्धके लिये आगे बढ़ना तथा उनके व्यूह, वाहन और ध्वज आदिका वर्णन संजय उवाच यथा स भगवान् व्यास: कृष्णद्वैपायनो$बूवीत् । तथैव सहिता: सर्वे समाजम्मुर्महीक्षित:,संजय कहते हैं--राजन! श्रीकृष्णद्वैपायन भगवान् व्यासने जैसा कहा था, उसीके अनुसार सब राजा कुरक्षेत्रमें एकत्र हुए थे
Translation
સંજય બોલ્યો—હે રાજન! ભગવાન શ્રીકૃષ્ણદ્વૈપાયન વ્યાસે જેમ કહ્યું હતું, તેમ જ બધા રાજાઓ કુરુક્ષેત્રમાં એકત્ર થયા હતા।
Word by Word
संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), Third, Singular
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
भगवान्the venerable one, Lord
भगवान्:
Karta
TypeNoun
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
व्यासःVyasa
व्यासः:
Karta
TypeNoun
Rootव्यास
FormMasculine, Nominative, Singular
कृष्णद्वैपायनःKrishna-Dvaipayana (Vyasa)
कृष्णद्वैपायनः:
Karta
TypeNoun
Rootकृष्णद्वैपायन
FormMasculine, Nominative, Singular
अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect (Lan), Third, Singular
तथाso, in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
सहिताःassembled, together
सहिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
समाजम्assembly, gathering
समाजम्:
Karma
TypeNoun
Rootसमाज
FormMasculine, Accusative, Singular
ऊर्मुःwent, proceeded
ऊर्मुः:
TypeVerb
Rootऋ (गत्यर्थे)
FormPerfect (Paroksha-bhuta), Third, Plural
महीक्षितःkings, rulers of the earth
महीक्षितः:
Karta
TypeNoun
Rootमहीक्षित्
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes