Shloka 64
Bhīṣma-nipāta-saṃvāda — Sañjaya’s Report of Bhīṣma’s Fall (भीष्मनिपातसंवादः)
शेषं किंचित् प्रपश्यामि प्रत्यनीके महीक्षिताम् । संजय! जब मैं अपनी बुद्धिसे विचार करके देखता हूँ तो अपने अथवा शशत्रुपक्षके राजाओंमेंसे किसीका भी जीवन इस युद्धमें शेष रहता नहीं दिखायी देता है | ६३ है ।। दारुण: क्षत्रधर्मोडयमृषिभि: सम्प्रदर्शित:
śeṣaṃ kiñcit prapaśyāmi pratyanīke mahīkṣitām | sañjaya! yadāhaṃ svabuddhyā vicārya paśyāmi tadā svapakṣe parapakṣe vā rājñāṃ kaścid api jīvaḥ asmin yuddhe śeṣaḥ na dṛśyate | dāruṇaḥ kṣatradharmo ’yam ṛṣibhiḥ sampradarśitaḥ ||
ધૃતરાષ્ટ્ર બોલ્યા— વિરોધી પંક્તિઓમાં રાજાઓમાં કંઈક પણ શેષ રહેતું હોય એવું મને દેખાતું નથી. સંજય, મારી બુદ્ધિથી વિચાર કરું તો આ યુદ્ધ પછી—અમારા પક્ષનો હોય કે શત્રુપક્ષનો—કોઈ રાજાનું જીવન શેષ રહેશે એવું મને જણાતું નથી. ઋષિઓએ દર્શાવેલો આ ક્ષત્રધર્મ અત્યંત દારુણ છે।
धृतराष्ट उवाच