Shloka 109
इत्युक्त्वा तांस्तदा हंसान् स शेते शरतल्पग: । एवं कुरूणां पतिते शृज्गे भीष्मे महौजसि
ity uktvā tāṁs tadā haṁsān sa śete śaratālpagaḥ | evaṁ kurūṇāṁ patite śṛṅge bhīṣme mahaujasī ||
સંજય બોલ્યો—તે હંસોને એમ કહીને શરશય્યા પર પડેલા ભીષ્મ ત્યારે ત્યાં જ નિશ્ચલ રહી શયન કરતા રહ્યા. આ રીતે કુરુઓના શિખરસમાન મહાબલી ભીષ્મ પડી જતા કુરુપક્ષનું જાણે શિખર જ ધરાશાયી થયું.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how the fall of a single dharmic yet war-bound elder can signal the collapse of a dynasty’s moral and strategic ‘summit’; it highlights impermanence and the heavy ethical cost of fratricidal war.
After addressing the swans, Bhīṣma remains lying on the arrow-bed; Sañjaya frames this as the moment when the Kurus’ foremost support—Bhīṣma—has fallen, indicating a decisive shift in the war’s course.