Shloka 2
Śākadvīpa–Pramāṇa–Varṇana
Measurements and Description of Śākadvīpa
घृततोय: समुद्रो5त्र दधिमण्डोदको5पर: । सुरोद: सागरश्वैव तथान्यो जलसागर:,क्षीरोद समुद्रके बाद घृतोद समुद्र है। फिर दधिमण्डोदक समुद्र है। इनके बाद सुरोद समुद्र है, फिर मीठे पानीका सागर है
ghṛtatoyaḥ samudro 'tra dadhimaṇḍodako 'paraḥ | surodāḥ sāgaraś caiva tathānyo jalasāgaraḥ ||
સંજય બોલ્યો—અહીં ઘીનું સમુદ્ર છે; બીજું દધિમંડોદક (દહીંના જલાંશ)નું સમુદ્ર છે. સુરાનું સાગર પણ છે અને એક બીજું મીઠા પાણીનું સમુદ્ર પણ છે.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse is primarily descriptive rather than prescriptive: it expands the epic’s sense of scale and marvel by listing extraordinary oceans. Indirectly, it reminds the listener that the human drama of dharma and war unfolds within a vast, layered cosmos—encouraging humility and perspective.
Sañjaya is describing a wondrous landscape by enumerating different ‘seas’ distinguished by their contents—ghee, the watery part of curds, surā, and fresh water—contributing to the epic’s mythic world-building in Bhīṣma Parva.