Shloka 656
भीष्मपर्व — अध्याय ११०: पार्थभीमयोः प्रहारः तथा भीष्माभिमुखं संग्रामविस्तारः
Arjuna and Bhima’s pressure; escalation toward Bhishma
Devanagari script
पश्यामस्त्वां महाबाहो रथे सूर्यमिवापरम् । “आप युद्धमें सदा मण्डलाकार धनुषके साथ ही परिलक्षित होते हैं। महाबाहो! आप रथपर दूसरे सूर्यके समान विराजमान होकर कब बाण हाथमें लेते हैं, कब धनुषपर रखते हैं और कब उसकी डोरीको खींचते हैं, यह सब हमलोग नहीं देख पाते हैं
Transliteration
paśyāmas tvāṃ mahābāho rathe sūryam ivāparam |
Translation
સંજયે કહ્યું—“મહાબાહો! અમે તમને રથ પર બીજા સૂર્ય સમા તેજસ્વી দেখি છીએ. યુદ્ધમાં તમારું ધનુષ્ય સદા મંડલાકાર ફરતું દેખાય છે. તમે ક્યારે બાણ હાથમાં લો છો, ક્યારે ધનુષ્ય પર ચડાવો છો અને ક્યારે દોરી ખેંચો છો—એ ક્રમ જ અમને દેખાતો નથી; તમારી ગતિ અમારી નજરથી પર છે.”
Word by Word
पश्यामःwe see
पश्यामः:
Karta
TypeVerb
Rootदृश्
Formलट् (वर्तमान), उत्तम, बहुवचन, परस्मैपद
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
महाबाहोO mighty-armed one
महाबाहो:
TypeNoun
Rootमहाबाहु
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन
रथेon the chariot
रथे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरथ
Formपुं, सप्तमी, एकवचन
सूर्यम्the sun
सूर्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसूर्य
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अपरम्another/second
अपरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअपर
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaM
mahābāhu (addressed warrior)C
chariot (ratha)S
sun (sūrya)B
bow (dhanuḥ)A
arrows (bāṇa)B
bowstring (jyā/dorī)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes