Shloka 33
भीष्मपर्व — अध्याय ११०: पार्थभीमयोः प्रहारः तथा भीष्माभिमुखं संग्रामविस्तारः
Arjuna and Bhima’s pressure; escalation toward Bhishma
Devanagari script
तव भ्राता मम सखा सम्बन्धी शिष्य एव च | मांसान्युत्कृत्य दास्यामि फाल्गुनार्थे महीपते,“राजन! आपके भाई अर्जुन मेरे सखा, सम्बन्धी और शिष्य हैं। मैं अर्जुनके लिये अपना मांस भी काटकर दे दूँगा
Transliteration
tava bhrātā mama sakhā sambandhī śiṣya eva ca | māṃsāny utkṛtya dāsyāmi phālgunārthe mahīpate ||
Translation
મહીપતે! તારો ભાઈ અર્જુન મારો સખા, સંબંધિ અને શિષ્ય પણ છે. ફાલ્ગુન માટે હું મારું માંસ પણ કાપીને આપી દઉં.
Word by Word
तवof you/your
तव:
Adhikarana
TypeNoun
Rootत्वद्
Form—, षष्ठी, एकवचन
भ्राताbrother
भ्राता:
Karta
TypeNoun
Rootभ्रातृ
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ममof me/my
मम:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, षष्ठी, एकवचन
सखाfriend
सखा:
Karta
TypeNoun
Rootसखि
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सम्बन्धीkinsman/relative
सम्बन्धी:
Karta
TypeNoun
Rootसम्बन्धिन्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शिष्यःdisciple
शिष्यः:
Karta
TypeNoun
Rootशिष्य
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
मांसानिflesh (pieces of flesh)
मांसानि:
Karma
TypeNoun
Rootमांस
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
उत्कृत्यhaving cut out
उत्कृत्य:
TypeVerb
Rootउत्-√कृत्
Formक्त्वा (अव्ययभाव/gerund)
दास्यामिI will give
दास्यामि:
TypeVerb
Root√दा (दाने)
Formलृट् (भविष्यत्), उत्तम, एकवचन
फाल्गुनार्थेfor the sake of Phalguna (Arjuna)
फाल्गुनार्थे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootफाल्गुन-अर्थ
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
महीपतेO king
महीपते:
TypeNoun
Rootमहीपति
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaA
Arjuna (Phālguna)K
King (Dhṛtarāṣṭra, implied by address mahīpate)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes