Shloka 103
भीष्मपर्व — अध्याय ११०: पार्थभीमयोः प्रहारः तथा भीष्माभिमुखं संग्रामविस्तारः
Arjuna and Bhima’s pressure; escalation toward Bhishma
Devanagari script
अजुन उवाच शिखण्डी निधन कृष्ण भीष्मस्य भविता ध्रुवम् । दृष्टवैव हि सदा भीष्म: पाज्चाल्यं विनिवर्तते
Transliteration
arjuna uvāca | śikhaṇḍī nidhanaṃ kṛṣṇa bhīṣmasya bhavitā dhruvam | dṛṣṭvaiva hi sadā bhīṣmaḥ pāñcālyaṃ vinivartate ||
Translation
અર્જુને કહ્યું—હે કૃષ્ણ, નિશ્ચયે શિખંડી ભીષ્મના પતનનું કારણ બનશે; કારણ કે ભીષ્મ તે પાંચાલ યોદ્ધાને જોતાં જ હંમેશાં યુદ્ધમાંથી પાછા વળી જાય છે અને સામનો કરતા નથી।
Word by Word
अर्जुनःArjuna
अर्जुनः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular
शिखण्डीShikhandi
शिखण्डी:
Karta
TypeNoun
Rootशिखण्डिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
निधनम्death, destruction
निधनम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिधन
FormNeuter, Accusative, Singular
कृष्णO Krishna
कृष्ण:
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Vocative, Singular
भीष्मस्यof Bhishma
भीष्मस्य:
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Genitive, Singular
भविताwill be / is destined to be
भविता:
TypeVerb
Rootभू
FormPeriphrastic future participle (agent noun), Masculine, Nominative, Singular
ध्रुवम्certainly, surely
ध्रुवम्:
TypeIndeclinable
Rootध्रुव
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
FormAbsolutive (क्त्वा), Parasmaipada (usage)
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
हिfor, indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
पाञ्चाल्यम्the Panchala (prince/warrior), i.e., Shikhandi
पाञ्चाल्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाञ्चाल्य
FormMasculine, Accusative, Singular
विनिवर्ततेturns back, withdraws
विनिवर्तते:
TypeVerb
Rootवृत्त्/वर्त् (निवृत्/निवर्त् with वि-नि-)
FormPresent, 3rd, Singular, Atmanepada
Speaker
अजुन उवाच
Characters & Entities
A
ArjunaK
KṛṣṇaŚ
ŚikhaṇḍīB
BhīṣmaP
PāñcālaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes