Shloka 38
Adhyāya 107 — बहुयुद्धप्रकरणम्
Multiple Defensive Engagements to Protect Bhīṣma
Devanagari script
ततः प्रववृते युद्ध तुमुलं लोमहर्षणम् । पाण्डवानां कुरूणां च समरे विजयैषिणाम्,तत्पश्चात् युद्धमें विजयकी अभिलाषा रखनेवाले कौरवों तथा पाण्डवोंमें परस्पर घोर युद्ध हुआ, जो रोंगटे खड़े कर देनेवाला था
Transliteration
tataḥ pravavṛte yuddhaṁ tumulaṁ lomaharṣaṇam | pāṇḍavānāṁ kurūṇāṁ ca samare vijayaiṣiṇām ||
Translation
ત્યારબાદ વિજયની ઇચ્છા ધરાવતા પાંડવો અને કૌરવો વચ્ચે સમરમાં અત્યંત તુમુલ, રોમાંચ ઊભો કરી દે એવું ઘોર યુદ્ધ શરૂ થયું।
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
FormAvyaya
प्रववृतेarose, began, set in motion
प्रववृते:
TypeVerb
Rootप्र + √वृत् (वर्तते/वृत्तिः)
FormPerfect (लिट्), 3rd person, singular, Ātmanepada
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
FormNeuter, nominative, singular
तुमुलम्tumultuous, fierce
तुमुलम्:
TypeAdjective
Rootतुमुल (प्रातिपदिक)
FormNeuter, nominative, singular
लोमहर्षणम्hair-raising, thrilling
लोमहर्षणम्:
TypeAdjective
Rootलोमहर्षण (प्रातिपदिक)
FormNeuter, nominative, singular
पाण्डवानाम्of the Pāṇḍavas
पाण्डवानाम्:
TypeNoun
Rootपाण्डव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, genitive, plural
कुरूणाम्of the Kurus
कुरूणाम्:
TypeNoun
Rootकुरु (प्रातिपदिक)
FormMasculine, genitive, plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormAvyaya
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, locative, singular
विजयैषिणाम्of those desiring victory
विजयैषिणाम्:
TypeAdjective
Rootविजयैषिन् (प्रातिपदिक; √इष् 'to desire' with prefix एषिन्)
FormMasculine, genitive, plural
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaP
PāṇḍavasK
Kurus (Kauravas)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes