Shloka 15
भीष्मरथाभिमुख्यं — Arjuna’s advance with Śikhaṇḍin; Duḥśāsana’s interception
महाराज! भीम, द्रौपदीके पाँचों पुत्र, पाँचों भाई केकयराजकुमार, सात्वतवंशी सात्यकि, युधिष्ठिर आदि पाण्डव-सैनिक तथा धृष्टद्युम्न आदि पांचाल-सैनिक द्रुपदकी रक्षाके लिये गंगानन्दन भीष्मपर टूट पड़े ।।
sañjaya uvāca |
mahārāja! bhīmaḥ, draupadyāḥ pañca putrāḥ, pañca bhrātaraḥ kaikeyarājakumārāḥ, sātvata-vaṃśī sātyakiḥ, yudhiṣṭhirādayaḥ pāṇḍava-sainikāḥ tathā dhṛṣṭadyumnādayaḥ pāñcāla-sainikāḥ drupadasya rakṣārthaṃ gaṅgā-nandanaṃ bhīṣmam prati tutruvuḥ ||
tathaiva tāvakāḥ sarve bhīṣma-rakṣārtham udyatāḥ |
pratyudyayuḥ pāṇḍu-senāṃ saha-sainyā nara-adhipa, nara-īśvara! ||
સંજય બોલ્યા—મહારાજ! ભીમ, દ્રૌપદીના પાંચ પુત્ર, કેકય વંશના પાંચ રાજકુમાર-ભાઈઓ, સાત્વત વંશીય સાત્યકિ, યુધિષ્ઠિરના નેતૃત્વમાં પાંડવ-સૈન્ય અને ધૃષ્ટદ્યુમ્નના નેતૃત્વમાં પાંચાલ-સૈન્ય—આ બધા દ્રુપદની રક્ષા માટે ગંગાનંદન ભીષ્મ પર તૂટી પડ્યા. અને નરેશ્વર! એ જ રીતે ભીષ્મની રક્ષા માટે ઉદ્યત તમારા સર્વ યોદ્ધાઓ પણ સૈન્યসহ આગળ વધી પાંડવ-સેનાપર પ્રતિઆક્રમણ કરવા ધસી આવ્યા.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya ethic of protection and loyalty: each side rallies to defend its key elder/ally—Drupada for the Pāṇḍavas and Bhīṣma for the Kauravas—showing how duty and allegiance drive action even amid morally complex warfare.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that major Pāṇḍava-aligned warriors (Bhīma, Sātyaki, Dhṛṣṭadyumna, the Upapāṇḍavas, Kekaya princes, and others) surge to protect Drupada by attacking Bhīṣma; in response, the Kaurava forces counter-advance to shield Bhīṣma and meet the Pāṇḍava army.