Shloka 22
सैन्यसंनिवेशः (Sainyasaṃniveśaḥ) — Deployment, Omens, and Yuddha-Dharma Conventions
Devanagari script
वायुस्तत: प्रादुरभून्नीचै: शर्करकर्षण: । विनिष्नंस्तान्यनीकानि शतशो5थ सहस्रश:,तदनन्तर वहाँ नीचेसे बालू तथा कंकड़ खींचकर सब ओर बिखेरनेवाली बवंडरकी-सी वायु उठी, जिसने सैकड़ों-हजारों सैनिकोंको घायल कर दिया
Transliteration
vāyus tataḥ prādurabhūn nīcaiḥ śarkarākarṣaṇaḥ | viniṣṇan tāny anīkāni śataśo 'tha sahasraśaḥ ||
Translation
ત્યારબાદ અચાનક નીચે તરફથી વંટોળ જેવી પવન ઊઠી, જે રેતી અને કંકર ખેંચી લઈને સર્વત્ર છાંટતી હતી. તેણે તે વ્યૂહોને ધક્કા મારી સૈકડો-હજારો સૈનિકોને ઘાયલ કર્યા—આ પણ અશુભ સંકેત હતો.
Word by Word
वायुःwind
वायुः:
Karta
TypeNoun
Rootवायु
FormMasculine, Nominative, Singular
ततःthen; thereafter; from that (time/place)
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
प्रादुरभूत्appeared; arose; manifested
प्रादुरभूत्:
TypeVerb
Rootभू
FormAorist (luṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
नीचैःdownwards; from below
नीचैः:
TypeIndeclinable
Rootनीचैः
शर्कराgravel; pebbles
शर्करा:
Karma
TypeNoun
Rootशर्करा
FormFeminine, Accusative, Plural
कर्षणःdragging; pulling (up/along)
कर्षणः:
TypeAdjective
Rootकर्षण
FormMasculine, Nominative, Singular
विनिष्णन्injuring; wounding; striking down
विनिष्णन्:
TypeAdjective
Rootविनिष्णन्
FormMasculine, Nominative, Singular
तानिthose
तानि:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Plural
अनीकानिarmies; troops; battle-formations
अनीकानि:
Karma
TypeNoun
Rootअनीक
FormNeuter, Accusative, Plural
शतशःby hundreds; in hundreds
शतशः:
TypeIndeclinable
Rootशतशः
अथand then; moreover
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
सहस्रशःby thousands; in thousands
सहस्रशः:
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशः
Speaker
वैशग्पायन उवाच
Characters & Entities
V
Vāyu (wind)A
anīkāni (battle-formations/armies)Ś
śarkarā (gravel)B
bālukā (sand, implied by context)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes