Shloka 53
Nakula’s Declaration and the Uñchavṛtti Brāhmaṇa’s Superior Merit (Āśvamedhika Parva, Adhyāya 92)
Devanagari script
एवमेतत् तदा वृत्ते यज्ञे तस्य महात्मन: । पश्यतां चापि नस्तत्र नकुलो<न्तर्हितस्तदा,इस प्रकार महात्मा युधिष्ठिरका यज्ञ समाप्त होनेपर यह घटना घटी थी और वह नेवला हमलोगोंके देखते-देखते वहाँसे गायब हो गया था
Transliteration
evam etat tadā vṛtte yajñe tasya mahātmanaḥ | paśyatāṃ cāpi nas tatra nakulo 'ntarhitas tadā ||
Translation
આ રીતે તે મહાત્માના યજ્ઞનો અંત થયા પછી આ ઘટના બની; અને અમે જોતા જોતા જ તે નોળિયો ત્યાંથી અદૃશ્ય થઈ ગયો.
Word by Word
एवम्thus, in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
एतत्this (event)
एतत्:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
Formneuter, nominative, singular
तदाthen, at that time
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
वृत्तेwhen (it was) completed/ended
वृत्ते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootवृत्त
Formmasculine/neuter, locative, singular
यज्ञेin the sacrifice
यज्ञे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयज्ञ
Formmasculine, locative, singular
तस्यof him/that
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine/neuter, genitive, singular
महात्मनःof the great-souled (one)
महात्मनः:
TypeNoun
Rootमहात्मन्
Formmasculine, genitive, singular
पश्यताम्of (us/people) seeing, while (we) watched
पश्यताम्:
TypeVerb
Rootपश्यत्
Formpresent active participle (शतृ), masculine, genitive, plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
नःof us/our
नः:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formgenitive, plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
नकुलःthe mongoose
नकुलः:
Karta
TypeNoun
Rootनकुल
Formmasculine, nominative, singular
अन्तर्हितःdisappeared, vanished
अन्तर्हितः:
TypeAdjective
Rootअन्तर्हित
Formmasculine, nominative, singular
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaY
YudhiṣṭhiraA
Aśvamedha-yajña (horse sacrifice)N
Nakula (mongoose)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes