Shloka 19
अश्वमेधावसानम् — Dakṣiṇā-vibhāga and Avabhṛtha
Completion of the Aśvamedha
ते तु खिन्ना विवादेन ऋषयस्तत्त्वदर्शिन:
te tu khinnā vivādena ṛṣayas tattvadarśinaḥ | bharatanandana! te tattvadarśī ṛṣayaḥ yadā asmin vivāde bahu khinnā abhavan, tadā indreṇa saha mantrayitvā etasmin viṣaye rājānam uparicaraṃ vasuṃ papracchuḥ— “mahāmati! vayaṃ dharmaviṣaye saṃśaye patitāḥ smaḥ; bhavān asmān satyaṃ vaktuṃ arhati.”
વૈશંપાયન બોલ્યા—ભરતનંદન! તે તત્ત્વદર્શી ઋષિઓ તે વિવાદથી અત્યંત ખિન્ન થયા. પછી ઇન્દ્ર સાથે પરામર્શ કરીને તેમણે ઉપરિચર વસુ રાજાને પૂછ્યું—“મહામતે! અમે ધર્મવિષયક સંશયમાં પડ્યા છીએ; અમને સત્ય કહો.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
When even learned sages become entangled in disagreement about dharma, they seek clarification through counsel and by approaching a trusted authority. The verse highlights humility in ethical inquiry and the importance of truthful guidance.
A group of truth-seeing sages, exhausted by a dispute, consult Indra and then question King Uparicara Vasu to resolve their uncertainty about what dharma requires in the matter under debate.