Shloka 34
Adhyāya 90: Babhruvāhana’s Reception and the Commencement of Yudhiṣṭhira’s Aśvamedha
कुडवं कुडवं सर्वे व्यभजन्त तपस्विन: । तदनन्तर एक दिन पुनः छठा काल आनेतक उन्होंने सेरभर जौका उपार्जन किया। उन तपस्वी ब्राह्मणोंने उस जौका सत्तू तैयार किया और जप तथा नैत्यिक नियम पूर्ण करके अग्निमें विधिपूर्वक आहुति देनेके पश्चात् वे सब लोग एक-एक कुडव अर्थात् एक-एक पाव सत्तू बाँटकर खानेके लिये उद्यत हुए ।। ३२-३३ $ ।। अथागच्छद् द्विज: कश्चिदतिथिभर्भुज्जतां तदा,वे भोजनके लिये अभी बैठे ही थे कि कोई ब्राह्मण अतिथि उनके यहाँ आ पहुँचा। उस अतिथिको आया देख वे मन-ही-मन बहुत प्रसन्न हुए। उस अतिथिको प्रणाम करके उन्होंने उससे कुशल-मंगल पूछा
kuḍavaṁ kuḍavaṁ sarve vyabhajanta tapasvinaḥ | tadanantaraṁ ekadinaṁ punaḥ ṣaṣṭhaḥ kālaḥ āne-tak tebhyaḥ serabhara-yavopārjanaṁ kṛtam | te tapasvino brāhmaṇāḥ tasya yavasya sattūṁ kṛtvā japaṁ ca nityika-niyamān pūrayitvā agnau vidhivat āhutīḥ hutvā paścāt te sarve ekaikaṁ kuḍavam—ekaikaṁ pāva-sattūṁ—bhaktum udyatā babhūvuḥ || athāgacchad dvijaḥ kaścid atithir bhoktum āsatāṁ tadā | te bhojanāya upaviṣṭā eva āsan yat, tadā kaścid brāhmaṇa-atithis teṣāṁ gṛham ājagāma | tam atithiṁ dṛṣṭvā te manasā paramānanditāḥ | taṁ praṇamya te tasya kuśala-maṅgalaṁ papracchuḥ ||
નકુલ બોલ્યા—તે તપસ્વી બ્રાહ્મણો પોતાનું અલ્પ અન્ન કુડવ-કુડવ કરીને વહેંચી લેતા. પછી થોડા સમય બાદ, બીજા દિવસે તેમણે માત્ર સેર જેટલું જ જવ ઉપાર્જન કર્યું. તે જવમાંથી તેમણે સત્તૂ તૈયાર કર્યું. જપ અને નિત્યકર્મ પૂર્ણ કરીને, વિધિપૂર્વક અગ્નિમાં આહુતિ આપ્યા પછી, તેઓ સૌ પોતપોતાનો એક-એક કુડવ સત્તૂ ખાવા બેસવા જ રહ્યા હતા કે એટલામાં એક બ્રાહ્મણ અતિથિ તેમના આશ્રમે આવી પહોંચ્યો. અતિથિને જોઈ તેઓ મનમાં અત્યંત પ્રસન્ન થયા; તેને પ્રણામ કરીને કુશળ-મંગળ પૂછ્યું.
नकुल उवाच