Shloka 15
Aśvamedha-saṃbhāra: Return of the Horse, Auspicious Timing, and Construction of the Yajña Enclosure
Devanagari script
आगमिष्यन्ति राजान: सर्वे वै कौरवर्षभ | प्राप्तानां महतां पूजा कार्या होतत् क्षमं हि न:
Translation
(અર્જુન બોલ્યો—) ‘કૌરવશ્રેષ્ઠ! અશ્વમેધ યજ્ઞમાં લગભગ બધા રાજાઓ આવશે. જે આવે તેમને મહાન માની પૂર્ણ સન્માન-સત્કાર કરવો જોઈએ; એ જ આપણું યોગ્ય કાર્ય છે.’
Word by Word
आगमिष्यन्तिwill come/arrive
आगमिष्यन्ति:
TypeVerb
Rootआ-गम् (गम्)
Formलृट् (simple future), 3rd, plural, परस्मैपद
राजानःkings
राजानः:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, nominative, plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
Formmasculine, nominative, plural
वैindeed/for sure
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
कौरवर्षभO bull among the Kauravas (best of the Kauravas)
कौरवर्षभ:
TypeNoun
Rootकौरव-ऋषभ
Formmasculine, vocative, singular
प्राप्तानाम्of those who have arrived
प्राप्तानाम्:
TypeAdjective
Rootप्र-आप् (आप्) + क्त (प्राप्त)
Formmasculine/neuter, genitive, plural
महताम्of the great (persons)
महताम्:
TypeAdjective
Rootमहत्
Formmasculine/neuter, genitive, plural
पूजाhonour/reception
पूजा:
Karta
TypeNoun
Rootपूजा
Formfeminine, nominative, singular
कार्याto be done/should be done
कार्या:
TypeAdjective
Rootकृ + यत् (कार्य)
Formfeminine, nominative, singular
होतत्thus/indeed (textual; likely for 'एतत्' or 'ह्येतत्')
होतत्:
TypeIndeclinable
Rootभू (हो) + शतृ/शानच् (होत्) + त् (enclitic/particle as in quoted text)
क्षमम्proper/fit/appropriate
क्षमम्:
TypeAdjective
Rootक्षम
Formneuter, nominative, singular
हिfor/indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
नःof us/our
नः:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form1st, genitive, plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes