Shloka 12
शकुनेः पुत्रेण सह आश्वमेधाश्वविषयः संघर्षः — Arjuna’s restrained engagement with Śakuni’s son during the horse-escort
Devanagari script
तं स शालचयं श्रीमत् सप्रतोलीसुघट्टितम् । मापयामास कौरव्यो यज्ञवार्ट यथाविधि
Translation
તેણે શાલવૃક્ષોથી ભરેલું એક સુંદર સ્થાન પસંદ કરીને તેની ચારે બાજુ માપણી કરાવી. ત્યારબાદ કૌરવવંશજ ભીમે વિધિ મુજબ ત્યાં ઉત્તમ માર્ગોથી શોભિત યજ્ઞવાટિકા (યજ્ઞભૂમિ)નું નિર્માણ કરાવ્યું.
Word by Word
तम्him/that (place)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
शालचयम्a heap/cluster of śāla-trees (śāla-grove)
शालचयम्:
Karma
TypeNoun
Rootशालचय
FormMasculine, Accusative, Singular
श्रीमत्splendid, beautiful
श्रीमत्:
Karma
TypeAdjective
Rootश्रीमन्त्
FormMasculine, Accusative, Singular
सप्रतोलीसुघट्टितम्well furnished/constructed with gateways (pratolī)
सप्रतोलीसुघट्टितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस-प्रतोली-सु-घट्टित
FormMasculine, Accusative, Singular
मापयामासcaused to be measured
मापयामास:
TypeVerb
Rootमा (माने/मापन)
FormPerfect (Periphrastic perfect), Third, Singular, Parasmaipada, true
कौरव्यःthe Kuru prince (Bhīma)
कौरव्यः:
Karta
TypeNoun
Rootकौरव्य
FormMasculine, Nominative, Singular
यज्ञवार्टम्the sacrificial ground/enclosure
यज्ञवार्टम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञवार्ट
FormMasculine, Accusative, Singular
यथाas, according to
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
विधिrule, prescribed procedure
विधि:
TypeNoun
Rootविधि
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes