Shloka 7
Aśvamedha-dīkṣā, Vyāsa’s horse-release, and Arjuna’s departure with Gāṇḍīva (आश्वमेधिक-दीक्षा तथा हय-उत्सर्गः)
Devanagari script
वैशम्पायन उवाच इत्युक्त: स तथेत्युक्त्वा पाण्डव: पृथिवीपति: । चकार सर्व राजेन्द्र यथोक्तं ब्रह्मवादिना,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजेन्द्र! यह सुनकर पाण्डुपुत्र राजा युधिष्ठिरने “बहुत अच्छा” कहकर ब्रह्मवादी व्यासजीके कथनानुसार सारा कार्य सम्पन्न किया
Translation
વૈશંપાયન બોલ્યા—રાજેન્દ્ર! આ સાંભળી પાંડવ પૃથ્વીપતિ યુધિષ્ઠિરે “તથાસ્તુ” કહી બ્રહ્મવાદી વ્યાસજીના વચન મુજબ સર્વ કાર્ય પૂર્ણ કર્યું.
Word by Word
वैशम्पायनःVaishampayana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उक्तःhaving been told / addressed
उक्तः:
TypeAdjective
Rootवच्
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle (kta)
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाso; in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
FormAbsolutive (ktvā), Active
पाण्डवःthe Pandava (Yudhishthira)
पाण्डवः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Singular
पृथिवीपतिःlord of the earth; king
पृथिवीपतिः:
Karta
TypeNoun
Rootपृथिवीपति
FormMasculine, Nominative, Singular
चकारdid; performed
चकार:
TypeVerb
Rootकृ
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
सर्वम्all (of it)
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
TypeNoun
Rootराजेन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
यथाas; according to
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
उक्तम्as was said; as instructed
उक्तम्:
TypeAdjective
Rootवच्
FormNeuter, Accusative, Singular, Past passive participle (kta)
ब्रह्मवादिनाby the expounder of Brahman (the sage Vyasa)
ब्रह्मवादिना:
Karana
TypeNoun
Rootब्रह्मवादिन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes