Shloka 33
Āśvamedha-dīkṣā-nirdeśaḥ — Scheduling the Initiation and Assigning Protection for the Horse
Devanagari script
द्यावापृथिव्यो: खं चैव सर्वमासीत् समावृतम् । उस विशाल सेनाके घोड़ोंकी टापों और रथके पहियोंकी घरघराहटके तुमुल घोषसे पृथ्वी और स्वर्गके बीचका सारा आकाश व्याप्त हो गया था
Transliteration
vaiśampāyana uvāca |
dyāvāpṛthivyoḥ khaṃ caiva sarvam āsīt samāvṛtam |
Translation
વૈશંપાયને કહ્યું— તે વિશાળ સેનાના ઘોડાંઓની ટાપો અને રથચક્રોની ઘરઘરાહટથી ઊઠેલો તુમુલ નાદ પૃથ્વી અને સ્વર્ગ વચ્ચેના સમગ્ર આકાશને જાણે ઢાંકી દેતો હતો.
Word by Word
द्यावाheaven (as one of the two: heaven and earth)
द्यावा:
Karta
TypeNoun
Rootद्यौ
FormFeminine, Nominative, Dual
पृथिव्योःof heaven and earth / between heaven and earth
पृथिव्योः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Genitive, Dual
खम्sky, space
खम्:
Karta
TypeNoun
Rootख
FormNeuter, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
सर्वम्all, entire
सर्वम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative, Singular
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular
समावृतम्covered, enveloped
समावृतम्:
TypeAdjective
Rootसम्-आ-√वृ (वृञ्/वृ)
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaH
heaven (dyauḥ)E
earth (pṛthivī)S
sky/space (kha)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes