Shloka 253
Abhimanyu’s Śrāddha; Vyāsa’s Assurance of the Unborn Heir (अभिमन्योः श्राद्धं तथा गर्भरक्षणोपदेशः)
Devanagari script
आर्ये क््व दारका: सर्वे द्रष्टमिच्छामि तानहम् । “उस वीरके मारे जानेपर मेरी यह बहिन सुभद्रा दुःखसे आतुर हो पुत्रके पास जाकर कुररीकी भाँति विलाप करने लगी और द्रौपदीके पास जाकर दुःखमग्न हो पूछने लगी --'आर्ये! सब बच्चे कहाँ हैं? मैं उन सबको देखना चाहती हूँ!
Translation
“આર્યે! બધા બાળકો ક્યાં છે? હું તેમને બધાને જોવા ઇચ્છું છું.” તે વીરના મરણનો સમાચાર સાંભળીને મારી બહેન સુભદ્રા દુઃખથી વ્યાકુળ થઈ પુત્ર પાસે જઈ કુરરીની જેમ વિલાપ કરવા લાગી; પછી દ્રૌપદી પાસે જઈ શોકમગ્ન થઈ પૂછવા લાગી—“આર્યે! બધા બાળકો ક્યાં છે? હું તેમને બધાને જોવા ઇચ્છું છું.”
Word by Word
आर्येO noble lady
आर्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआर्य (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Vocative, Singular
क्वwhere
क्व:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
दारकाःchildren/boys
दारकाः:
Karta
TypeNoun
Rootदारक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
Karma
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
FormInfinitive (Tumun), Parasmaipada/Atmanepada-neutral
इच्छामिI desire/wish
इच्छामि:
Karta
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
FormPresent (Lat), First, Singular, Parasmaipada
तान्them
तान्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormCommon, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes