Shloka 153
Uttanka’s Inquiry and Vāsudeva’s Adhyātma Exposition
Guṇa–Ritual–Immanence Teaching
ततस्ते निधन प्राप्ता: सर्वे ससुतबान्धवा: । श्रीभगवानने कहा--महर्षे! मैंने पहले कौरवोंके पास जाकर उन्हें शान्त करनेके लिये बड़ा प्रयत्न किया, परंतु वे किसी तरह संधिके लिये तैयार न किये जा सके। जब उन्हें समतापूर्ण मार्गमें स्थापित करना असम्भव हो गया, तब वे सब-के-सब अपने पुत्र और बन्धु-बान्धवोंसहित युद्धमें मारे गये
tatas te nidhana-prāptāḥ sarve sa-suta-bāndhavāḥ |
પછી તેઓ બધા પોતાના પુત્રો અને બાંધવો સહિત મૃત્યુ પામ્યા. શ્રીભગવાને કહ્યું—મહર્ષે! મેં પહેલાં કૌરવો પાસે જઈ તેમને શાંત કરવા માટે ઘણો પ્રયત્ન કર્યો; પરંતુ તેઓ કોઈ રીતે પણ સંધિ માટે તૈયાર ન થયા. જ્યારે તેમને સમતાભર્યા માર્ગમાં સ્થાપિત કરવું અશક્ય બન્યું, ત્યારે તેઓ બધા પોતાના પુત્રો અને સ્વજનો સહિત યુદ્ધમાં માર્યા ગયા.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
When a party rejects fair reconciliation and refuses to be established on an even-handed dharmic path, the result is collective ruin; the verse underscores the moral cost of obstinacy and the tragic inevitability of war when peace is made impossible.
Vaiśampāyana reports that ‘they’—understood in context as the Kaurava side—perished in the war along with their sons and relatives, after attempts at pacification and settlement failed.