Shloka 24
Adhyāya 51: Kṛṣṇa’s Leave-Taking and Departure for Dvārakā (द्वारकागमनानुमति)
Devanagari script
ध्यानयोगमादुपागम्य निर्ममा निरहंकृता: । अव्यक्तं प्रविशन््तीह महतां लोकमुत्तमम्
Translation
પરંતુ જે ધ્યાનયોગથી પાછો વળે—અર્થાત્ ધ્યાનમાં સિદ્ધિ ન મળે તોય—મમતા અને અહંકાર વિના જીવન જીવે છે, તે નિષ્કામ પુરુષ પણ મહાત્માઓના ઉત્તમ અવ્યક્ત લોકમાં લય પામે છે।
Word by Word
ध्यानयोगम्meditation-yoga
ध्यानयोगम्:
Karma
TypeNoun
Rootध्यानयोग
FormMasculine, Accusative, Singular
आदुपागम्यhaving approached/attained
आदुपागम्य:
TypeVerb
Rootउप-गम्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), having approached/attained
निर्ममाःfree from possessiveness
निर्ममाः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिर्मम
FormMasculine, Nominative, Plural
निरहंकृताःdevoid of ego (I-maker)
निरहंकृताः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिरहंकृत
FormMasculine, Nominative, Plural, क्त (past passive participle used adjectivally)
अव्यक्तम्the unmanifest
अव्यक्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootअव्यक्त
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रविशन्तिthey enter
प्रविशन्ति:
TypeVerb
Rootप्र-विश्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
इहhere (in this world/teaching)
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
महताम्of the great (ones)
महताम्:
Sambandha
TypeAdjective
Rootमहत्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
लोकम्world/realm
लोकम्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Accusative, Singular
उत्तमम्supreme/excellent
उत्तमम्:
TypeAdjective
Rootउत्तम
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes