Shloka 12
Mind as Charioteer; Kṣetrajña, Tapas, and Dhyāna-Yoga
Adhyātma-Upadeśa
सर्वैरपि गुणैरविंद्वान् व्यतिषक्तो न लिप्यते | जलबिन्दुर्यथा लोल: पद्मिनीपत्रसंस्थित:
sarvair api guṇair avindvān vyatiṣakto na lipyate | jalabindur yathā lolaḥ padminīpatrasaṁsthitaḥ ||
વાયુદેવે કહ્યું—બધા પ્રકારના ગુણો અને પરિસ્થિતિઓમાં ઘેરાયેલો અને ગૂંથાયેલો હોવા છતાં જે અનાસક્ત રહે છે, તેનાથી લિપ્ત થતો નથી. જેમ કમળપાન પર સ્થિત કંપતો જળબિંદુ પાનને ચોંટતો નથી, તેમ જ જ્ઞાની જગતમાં રહીને પણ સંસર્ગથી કલુષિત થતો નથી.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
One should live amidst the guṇas and worldly contacts without inner clinging; true freedom is to remain unstained—like water on a lotus leaf—by practicing non-attachment and self-governance.
Vāyu-deva instructs through a vivid simile: although a person may be surrounded by many influences and qualities, he need not be morally or spiritually tainted if he does not grasp or identify with them.