Shloka 22

Adhyāya 39 — त्रिगुणविवेकः (Discrimination of the Three Guṇas) and Avyakta-Doctrine

Devanagari script

त्रयो गुणा: प्रवर्तन्ते हुव्यक्ता नित्यमेव तु । सत्त्वं रजस्तमश्नैव गुणसर्ग: सनातन:,सर्वत्र तीनों गुणोंकी ही सत्ता है। ये तीनों अव्यक्त और प्रवाहरूपसे नित्य भी हैं। सत्त्व, रज और तम--इन गुणोंकी सृष्टि सनातन है

Transliteration

trayo guṇāḥ pravartante hy avyaktā nityam eva tu | sattvaṁ rajas tamaś caiva guṇasargaḥ sanātanaḥ ||

Translation

વાયુએ કહ્યું— સર્વત્ર ત્રણેય ગુણો જ પ્રવર્તે છે. તેઓ અવ્યક્ત હોવા છતાં નિત્ય પ્રવાહરૂપે ચાલે છે. સત્ત્વ, રજ અને તમ— ગુણોની આ સૃષ્ટિ સનાતન છે.

Word by Word

त्रयःthree

गुणाःqualities (gunas)

प्रवर्तन्तेoperate / proceed / are active

अव्यक्ताःunmanifest

नित्यम्always / eternally

एवindeed / just

तुbut / however

सत्त्वम्sattva (purity/clarity)

रजःrajas (activity/passion)

तमःtamas (inertia/darkness)

एवindeed / just

गुणसर्गःcreation/emanation of the gunas

सनातनःeternal

Speaker

वायुदेव उवाच

Characters & Entities

Vāyudeva

sattva

rajas

tamas

guṇas

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes