Shloka 7

सप्तहोतृ-विधानम् एवं इन्द्रिय–मनःसंवादः

The Seven Hotṛs and the Debate of Senses and Mind

Devanagari script

घ्राणं चक्षुस्तथा श्रोत्रं वाड्मनो बुद्धिरेव च । न रसानधिगच्छन्ति जिह्नला तानधिगच्छति,नासिका, कान, नेत्र, त्वचा, मन और बुद्धि--ये रसोंका आस्वादन नहीं कर सकते। केवल जिह्नला उसका स्वाद ले सकती है

Transliteration

ghrāṇaṃ cakṣus tathā śrotraṃ vāṅ-mano buddhir eva ca | na rasān adhigacchanti jihvā tān adhigacchati ||

Translation

બ્રાહ્મણે કહ્યું—ઘ્રાણ, આંખ, કાન, વાણી, મન અને બુદ્ધિ—આ રસને ગ્રહણ કરી શકતા નથી; રસને માત્ર જીભ જ ગ્રહણ કરે છે.

Word by Word

घ्राणम्nose (organ of smell)

चand

चक्षुःeye (organ of sight)

तथाlikewise

श्रोत्रम्ear (organ of hearing)

वाक्speech

मनःmind

बुद्धिःintellect

एवindeed/only

चand

नnot

रसान्tastes/flavors

अधिगच्छन्तिattain/come to know/perceive

जिह्वाtongue

तान्those (tastes)

अधिगच्छतिattains/knows/perceives

Speaker

ब्राह्मण उवाच

Characters & Entities

ब

ब्राह्मण (speaker)

घ

घ्राण (nose)

च

चक्षुस् (eye)

श

श्रोत्र (ear)

व

वाक् (speech)

म

मनस् (mind)

ब

बुद्धि (intellect)

ज

जिह्वा (tongue)

र

रस (taste)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes