Shloka 21
कर्मनाशाभावः, गर्भे जीवप्रवेशः, आचारधर्मोपदेशः
Karma’s Non-Extinction, Jīva’s Entry into the Embryo, and Instruction on Conduct-Dharma
अतो नियम्यते लोक: प्रच्यवन् धर्मवर्त्मसु । यश्च योगी च मुक्तश्चन स एतेभ्यो विशिष्यते
ato niyamyate lokaḥ pracyavan dharmavartmasu | yaś ca yogī ca muktaś ca na sa etebhyo viśiṣyate ||
આથી ધર્મમાર્ગોથી ભ્રષ્ટ થનારા લોકોને સમાજ નિયંત્રિત કરે છે. અને જે યોગી તથા મુક્ત છે, તે સામાન્ય ધર્માત્માઓમાં માત્ર ગણાતો નથી; આંતરિક મુક્તિ અને સિદ્ધ અનુશાસનથી તે વિશેષરૂપે ઊભો રહે છે.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts external regulation with inner realization: society must restrain those who deviate from dharma, but the truly liberated yogin is distinguished by self-mastery and freedom from bondage, surpassing conventional righteousness rooted mainly in rule-following.
A brahmin speaker offers a moral reflection: when people fall from dharma’s path, social control becomes necessary; yet the highest exemplar is the yogin who is liberated, whose conduct arises from realized insight rather than mere external constraint.