Shloka 7
Kāma–Mamatā–Upadeśa
Discourse on Desire, Possessiveness, and Ritual Duty
अथवा वसतः: पार्थ वने वन्येन जीवत: । ममता यस्य द्रव्येषु मृत्योरास्ये स वर्तते
athavā vasataḥ pārtha vane vanyena jīvataḥ | mamatā yasya dravyeṣu mṛtyor āsye sa vartate ||
હે પાર્થ! કોઈ મનુષ્ય વનમાં રહીને માત્ર વન્ય ફળ-મૂળથી જીવન નિર્વાહ કરે, તો પણ જો દ્રવ્યોમાં ‘મારું’ એવી મમતા રાખે, તો તે મૃત્યુના મુખમાં જ વસે છે. બાહ્ય વૈરાગ્ય રક્ષા કરતું નથી; આંતરિક અનાસક્તિ જ વિનાશથી બચાવે છે.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
External austerity—such as living in a forest on wild fruits and roots—does not by itself free a person. If possessiveness (mamatā) toward possessions persists, one remains spiritually endangered, described as being ‘in the mouth of Death’. True safety lies in inner non-attachment.
Vāyudeva addresses Arjuna (Pārtha) and warns him through a pointed example: even a forest-dweller living on minimal means can be bound by craving and ownership. The instruction shifts attention from outward lifestyle to inward attitude.