Shloka 43
अध्याय ९ — धृतराष्ट्रस्य युधिष्ठिरं प्रति राजनित्युपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Counsel on Royal Policy to Yudhiṣṭhira
अक्षुद्रसचिवश्चायं कुन्तीपुत्रो महामना: । 'ये कुन्तीकुमार सदा कुबेरके समान दीर्घदर्शी, कोमल स्वभाववाले और जितेन्द्रिय हैं। इनके मन्त्री भी उच्च विचारके हैं। इनका हृदय बड़ा ही विशाल है ।।
akṣudrasacivaś cāyaṃ kuntīputro mahāmanāḥ | ye kuntīkumarāḥ sadā kubera-samaḥ dīrghadarśī komala-svabhāvavān jitendriyaḥ | eṣāṃ mantriṇo 'pi ucca-vicārāḥ | asya hṛdayaṃ bṛhad eva || apy amitre dayāvān śuciḥ bharatarṣabhaḥ |
વૈશંપાયન બોલ્યા—આ કુંતીપુત્ર મહાત્મા છે; તેના મંત્રીઓ પણ ક્ષુદ્ર બુદ્ધિવાળા નથી. કુબેર સમાન સ્થિર સમૃદ્ધિમાં સ્થિત, તે દૂરદર્શી, કોમળ સ્વભાવનો અને જિતેન્દ્રિય છે. તેના સલાહકારો પણ ઉચ્ચ વિચારવાળા છે અને તેનું હૃદય ખરેખર વિશાળ છે. હે ભરતશ્રેષ્ઠ! શત્રુ પ્રત્યે પણ તે દયાળુ અને શુચિ છે.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Noble rule is marked by self-mastery, far-sighted judgment, and an expansive heart; true purity includes compassion even toward opponents, and good governance depends on high-minded counsel.
Vaiśampāyana describes the character of Kuntī’s son (implicitly Yudhiṣṭhira), praising his prudent, gentle, self-controlled nature and the quality of his ministers, emphasizing his compassion even toward enemies.