Shloka 9
धृतराष्ट्रस्य पश्चात्तापः तथा वनप्रस्थानानुज्ञा | Dhṛtarāṣṭra’s Remorse and Request for Forest-Retirement
Devanagari script
तत्तु शक््यं महाराज रक्षितुं पाण्डुनन्दन । राज्यं धर्मेण कौन्तेय विद्वानसि निबोध तत्,“महाराज पाण्डुनन्दन! कुन्तीकुमार! राज्यकी रक्षा धर्मसे ही हो सकती है। इस बातको तुम स्वयं भी जानते हो तथापि मुझसे भी सुनो
Transliteration
tat tu śakyaṃ mahārāja rakṣituṃ pāṇḍu-nandana | rājyaṃ dharmeṇa kaunteya vidvān asi nibodha tat ||
Translation
મહારાજ, પાંડુનંદન, કૌંતેય—આ રાજ્યનું સાચું રક્ષણ ધર્મથી જ શક્ય છે. તું વિદ્વાન છે અને આ જાણે છે; છતાં મારી પાસેથી પણ સાંભળી હૃદયમાં ધારણ કર.
Word by Word
तत्that (thing)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
शक्यम्possible
शक्यम्:
TypeAdjective
Rootशक्य
FormNeuter, Nominative, Singular
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
रक्षितुम्to protect
रक्षितुम्:
TypeVerb
Rootरक्ष्
FormInfinitive (Tumun)
पाण्डुनन्दनO son of Pāṇḍu
पाण्डुनन्दन:
TypeNoun
Rootपाण्डुनन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootराज्य
FormNeuter, Accusative, Singular
धर्मेणby/through dharma
धर्मेण:
Karana
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Instrumental, Singular
कौन्तेयO son of Kuntī
कौन्तेय:
TypeNoun
Rootकौन्तेय
FormMasculine, Vocative, Singular
विद्वान्knowing/wise
विद्वान्:
Karta
TypeAdjective
Rootविद्वस्
FormMasculine, Nominative, Singular
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Second, Singular
निबोधunderstand/learn
निबोध:
TypeVerb
Rootबुध्
FormImperative, Second, Singular
तत्that (fact)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaM
Mahārāja (the king being addressed)P
Pāṇḍunandana (a Pāṇḍava, typically Yudhiṣṭhira)K
Kaunteya (son of Kuntī)R
Rājya (the kingdom)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes