Shloka 1636
Gāndhārī’s Petition for a Vision of the Departed (गान्धार्याः प्रार्थना—दिव्यदर्शनप्रसङ्गः)
Devanagari script
हा तात! धर्मराजेति समाक्रन्दन्महाभये । मैं तो समझता हूँ कि अत्यन्त दुर्बल हो जानेके कारण जिनके शरीरमें फैली हुई नस- नाड़ियाँतक स्पष्ट दिखायी देती थीं
Translation
યુધિષ્ઠિરે કહ્યું—“હા તાત! હા ધર્મરાજ!” એમ કહી મહાભયમાં આક્રંદ કરતી. મને લાગે છે કે અત્યંત દુર્બળ થઈ જવાને કારણે જેમના શરીરમાં ફેલાયેલી શિરા-નાડીઓ પણ સ્પષ્ટ દેખાતી હતી, તે મારી માતા કુંતી—અગ્નિનો મહાભય સામે આવતાં—“હા તાત! હા ધર્મરાજ!” કહી કાતર પુકાર મચાવતી હશે.
Word by Word
हाalas! (interjection)
हा:
TypeIndeclinable
Rootहा
तातO dear son!/O child!
तात:
TypeNoun
Rootतात
FormMasculine, Vocative, Singular
धर्मराजO Dharmaraja (Yudhishthira)!
धर्मराज:
TypeNoun
Rootधर्मराज
FormMasculine, Vocative, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
समाक्रन्दन्crying out loudly
समाक्रन्दन्:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-आ-क्रन्द्
FormPresent participle (Parasmaipada), Singular, Masculine, Nominative
महाभयेin great fear/terror
महाभये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहाभय
FormNeuter, Locative, Singular
Speaker
युधिछिर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes