Shloka 15
अध्याय ३३ — धृतराष्ट्रस्य कुशलप्रश्नाः तथा विदुरस्य योगसमाधिः
Chapter 33: Dhṛtarāṣṭra’s Welfare-Inquiries and Vidura’s Yogic Absorption
वियोगे दोषदर्शी य: संयोगं स विसर्जयेत् । असड़े सड़मो नास्ति दुःखं भूवि वियोगजम्
viyoge doṣadarśī yaḥ saṃyogaṃ sa visṛjayet | asaṅge saṅgamo nāsti duḥkhaṃ bhūvi viyogajam ||
વૈશંપાયન બોલ્યા—જે વિયોગમાં દોષ જ જુએ છે, તેણે સંયોગ પ્રત્યેની આસક્તિ જ ત્યજી દેવી જોઈએ. કારણ કે સાચા અસંગમાં ન બંધન છે, ન કોઈ સંયોગ. જે અસંગ આત્મા પર સંયોગની કલ્પના આરોપે છે, તેને જ આ ધરતી પર વિયોગજન્ય દુઃખ સહન કરવું પડે છે.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Suffering from separation arises because one clings to the notion of ‘union’ and ‘possession.’ Cultivating asaṅga (non-attachment) removes the very basis for the pain of viyoga (separation), since the Self is not truly bound by connections.
In the Ashramavāsika context, the narration turns toward renunciatory reflection: Vaiśampāyana articulates a teaching that reframes grief and parting as products of attachment, aligning the forest-dwelling, end-of-life mood of the parva with vairāgya and inner steadiness.