Shloka 73
Bhāgīrathī-tīra-śauca, Kurukṣetra-gamana, and Śatayūpa-āśrama-dīkṣā (गङ्गातीरशौच–कुरुक्षेत्रगमन–शतयूपाश्रमदीक्षा)
Devanagari script
क्षत्रिया वैश्यवर्गा वा शूद्रा वापि कुटुम्बिन: । भारत! क्या तुम अन्न और जलके द्वारा अतिथियोंका सत्कार करते हो? क्या तुम्हारे राज्यमें ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य, शूद्र अथवा कुटुम्बीजन न्याय-मार्गका अवलम्बन करते हुए अपने कर्तव्यके पालनमें तत्पर रहते हैं?
Translation
હે ભારત! શું ક્ષત્રિય, વૈશ્યવર્ગ, શૂદ્ર અથવા કુટુંબીઓ અન્ન અને જળ દ્વારા અતિથિઓનું સત્કાર કરે છે? અને શું તમારા રાજ્યમાં બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય, શૂદ્ર તથા કુટુંબીઓ ન્યાય-માર્ગનો આશ્રય લઈને પોતાના-પોતાના કર્તવ્યપાલનમાં તત્પર રહે છે?
Word by Word
क्षत्रियाःKshatriyas
क्षत्रियाः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Nominative, Plural
वैश्य-वर्गाःgroups/classes of Vaishyas
वैश्य-वर्गाः:
Karta
TypeNoun
Rootवैश्यवर्ग
FormMasculine, Nominative, Plural
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
शूद्राःShudras
शूद्राः:
Karta
TypeNoun
Rootशूद्र
FormMasculine, Nominative, Plural
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
कुटुम्बिनःhouseholders/family-men
कुटुम्बिनः:
Karta
TypeNoun
Rootकुटुम्बिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
धृतराष्ट उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes