Shloka 11
Dhṛtarāṣṭra’s Śrāddha Request and Bhīma’s Objection (Āśramavāsika-parva, Adhyāya 17)
Devanagari script
तस्यास्तांतु स्थिति ज्ञात्वा व्यवसायं कुरुस्त्रिय: । निवत्तांश्व कुरुश्रेष्ठान् दृष्टवा प्ररुरुदुस्तदा
Translation
કુંતીની સ્થિતિ અને વનમાં રહેવાનો તેનો દૃઢ નિશ્ચય જાણી, નિરાશ થઈ પરત ફરતા કુરુશ્રેષ્ઠ પાંડવોને જોઈ, કુરુકુલની બધી સ્ત્રીઓ તે સમયે ફૂટ-ફૂટીને રડી પડી.
Word by Word
तस्याःof her
तस्याः:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Genitive, Singular
ताम्that (state/condition)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
स्थितिम्condition, situation
स्थितिम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्थिति
FormFeminine, Accusative, Singular
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
TypeVerb
Rootज्ञा
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
व्यवसायम्resolve, firm determination
व्यवसायम्:
Karma
TypeNoun
Rootव्यवसाय
FormMasculine, Accusative, Singular
कुरुस्त्रियःthe women of the Kurus
कुरुस्त्रियः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरु-स्त्री
FormFeminine, Nominative, Plural
निवृत्तान्returned, turned back
निवृत्तान्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिवृत्त
FormMasculine, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
कुरुश्रेष्ठान्the best of the Kurus (the Pandavas)
कुरुश्रेष्ठान्:
Karma
TypeNoun
Rootकुरुश्रेष्ठ
FormMasculine, Accusative, Plural
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
प्ररुरुदुःthey wept bitterly
प्ररुरुदुः:
TypeVerb
Rootरुद्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural, Parasmaipada
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes