Shloka 136
धृतराष्ट्रस्य युधिष्ठिरं प्रति व्यवहार-रक्षा-नियमनोपदेशः | Dhṛtarāṣṭra’s Instruction on Administration, Punishment, and Daily Governance
अयशस्यमतोडन््यत् स्यादधर्मश्न महाभुज । 'पुरुषसिंह! अतः आप उन्हें धन देनेके सिवा दूसरा कोई दृष्टिकोण न अपनावें। महाबाहो! उनकी याचना ठुकरा देनेसे बढ़कर हमारे लिये और कोई कलंककी बात न होगी। उन्हें धन न देनेसे हमें अधर्मका भी भागी होना पड़ेगा
ayasyam ato 'nyat syād adharmas ca mahābhuja | puruṣasiṁha ataḥ tān dhana-dānena vinā nānyad upāyaṁ gṛhṇīyāḥ | mahābāho teṣāṁ yācanā-pratiṣedhāt paraṁ naḥ kaluṣaṁ kiñcid asti | adānena ca asmābhir adharmabhāgibhis bhavitavyam ||
વૈશંપાયન બોલ્યા— “હે મહાભુજ! તેમની યાચના નકારવાથી મોટું અપયશ નથી; અને તેથી આપણે અધર્મના પણ ભાગી બની જઈશું. હે પુરુષસિંહ! તેથી ધન આપવાના સિવાય બીજો માર્ગ ન અપનાવ. તેમની પ્રાર્થના પરત ફેરવવી આપણાં માટે પરમ કલંક થશે; અને દાન ન કરીએ તો નિશ્ચિત જ અધર્મમાં ભાગીદાર બનીશું.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that refusing rightful supplicants brings both social disgrace (loss of yaśas) and moral fault (adharma). For a ruler or noble person, generosity is presented as the ethically safest and most dharmic course.
Vaiśampāyana urges a heroic addressee to respond to petitioners by giving wealth, warning that denying their request would create a serious blemish and make the giver culpable in adharma.