Shloka 31
Chapter 84: Brahmā’s Counsel on Tāraka, the Search for Agni, and the Genesis of Skanda
Kārttikeya
येषामधिपति: पूषा मारुतो बलवान् बली । ऐश्वर्ये वरुणो राजा नाममात्र युगन्धरा:
yeṣām adhipatiḥ pūṣā māruto balavān balī | aiśvarye varuṇo rājā nāmamātra yugandharāḥ | narendra! śaktīśālī sūryaḥ balavān vāyuś ca yeṣāṃ lokānām adhipatī, evaṃ rājā varuṇo yeṣāṃ lokānām aiśvarye pratiṣṭhitaḥ, manuṣyo godānaṃ kṛtvā tān eva lokān gacchati | gāvaḥ yugandharāḥ, surūpāḥ, bahurūpāḥ, viśvarūpāḥ tathā sarvāsāṃ mātaraḥ | śukadeva! manuṣyaḥ saṃyama-niyamena vartamānaḥ prajāpati-kathitānām eṣāṃ nāmnāṃ pratidinaṃ japaṃ kuryāt |
વ્યાસે કહ્યું—હે નરેન્દ્ર, જે લોકોના અધિપતિ પૂષા (સૂર્ય) અને બલવાન મારુત (વાયુ) છે, અને જે લોકોની સમૃદ્ધિ રાજા વરુણના ઐશ્વર્ય પર પ્રતિષ્ઠિત છે—ગાય દાન કરનાર મનુષ્ય એ જ લોકોને પ્રાપ્ત કરે છે. ગાયો ‘યુગંધરા’, ‘સુરૂપા’, ‘બહુરૂપા’, ‘વિશ્વરૂપા’ તથા ‘સર્વની માતાઓ’ કહેવાય છે. હે શુકદેવ, સંયમ-નિયમથી યુક્ત વ્રતસ્થ મનુષ્યે પ્રજાપતિએ કહેલા આ નામોનો નિત્ય જપ કરવો જોઈએ.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that gifting cows (go-dāna) is a high form of dharmic charity that leads to exalted realms associated with major deities, and that disciplined daily recitation of sacred cow-epithets—taught by Prajāpati—supports this ethical-religious practice.
Vyāsa addresses the king and also invokes Śukadeva, explaining the spiritual fruit of go-dāna and listing revered names/epithets of cows, instructing that one should live with restraint and observances and recite these names daily.