Shloka 1
Gavāṃ Māhātmya — Go-dāna, Yajña-ādhāra, and Goloka
Brahmā–Indra–Surabhi Itihāsa
Devanagari script
अ-क्रा् एकोनाशीतितमो< ध्याय: गौओंको तपस्याद्वारा अभीष्ट वरकी प्राप्ति तथा उनके दानकी महिमा
Translation
વસિષ્ઠે કહ્યું—અમે એક લાખ વર્ષ સુધી અતિ દુષ્કર તપ કર્યું છે; તેથી પૂર્વે સૃષ્ટ થયેલી આ ગાયો સાથે અમે શ્રેષ્ઠ ગતિ/શ્રેષ્ઠતા પ્રાપ્ત કરીએ.
Word by Word
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
Karta
TypeNoun
Rootवसिष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), Third, Singular, Parasmaipada
शतम्a hundred
शतम्:
Karma
TypeNoun
Rootशत
FormNeuter, Accusative, Singular
वर्षसहस्राणाम्of thousands of years
वर्षसहस्राणाम्:
TypeNoun
Rootवर्षसहस्र
FormNeuter, Genitive, Plural
तपःausterity, penance
तपः:
Karma
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Accusative, Singular
तप्तम्performed, undergone
तप्तम्:
TypeVerb
Rootतप्
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Accusative, Singular
सुदुष्करम्very difficult
सुदुष्करम्:
TypeAdjective
Rootसुदुष्कर
FormNeuter, Accusative, Singular
गोभिःby/with cows
गोभिः:
Karana
TypeNoun
Rootगो
FormFeminine, Instrumental, Plural
पूर्वम्formerly, earlier
पूर्वम्:
TypeIndeclinable
Rootपूर्व
विसृष्टाभिःgiven away, donated
विसृष्टाभिः:
TypeVerb
Rootविसृज्
FormPast passive participle (क्त), Feminine, Instrumental, Plural
गच्छेमmay we go/attain
गच्छेम:
TypeVerb
Rootगम्
FormOptative (विधिलिङ्), First, Plural, Parasmaipada
श्रेष्ठताम्excellence, the highest state
श्रेष्ठताम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्रेष्ठता
FormFeminine, Accusative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
Speaker
वसिष्ठ उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes