Shloka 6
Go-mahātmyam: Pavitrāṇāṃ Pavitraṃ
Cows and Ghee as Supreme Purifiers
जरारोगोपसम्पन्नां जीर्णा वापीमिवाजलाम् | दत्त्वा तम: प्रविशति द्विजं क्लेशेन योजयेत्
jarārogopasampannāṁ jīrṇā vāpīm ivājalām | dattvā tamaḥ praviśati dvijaṁ kleśena yojayet ||
ભીષ્મે કહ્યું—જે ગાય વૃદ્ધાવસ્થા અને રોગથી પીડિત હોય, પાણી વિનાની ઉજડી ગયેલી વાવ જેવી જર્જરિત અને નિષ્પ્રયોજક બની ગઈ હોય, એવી ગાય દાન કરનાર ઘોર અંધકારમય નરકમાં પડે છે. આવું દાન બ્રાહ્મણ ગ્રહીતાને માત્ર વ્યર્થ કષ્ટમાં નાખે છે. તેથી દાન યોગ્ય અને હિતકારી હોવું જોઈએ; જે નિષ્પ્રયોજક અને પીડાદાયક હોય તેનું દાન પુણ્ય નહીં, પાપનું કારણ બને છે.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Charity must be appropriate and beneficial. Donating something useless—like a cow ruined by age and disease—does not create merit; it harms the recipient and leads the giver toward demerit and a ‘dark’ fate.
In Bhīṣma’s instruction on dāna-dharma, he warns that giving a decrepit, diseased cow is ethically wrong because it imposes hardship on the brāhmaṇa recipient; such a ‘gift’ is condemned and said to lead to darkness/hell.