Shloka 3
गोमहात्म्य-प्रश्नोत्तरम्
Saudāsa–Vasiṣṭha on the Purifying Power of Cows
Devanagari script
विक्रयार्थ हि यो हिंस्याद् भक्षयेद् वा निरंकुश: । घातयान हि पुरुष येडनुमन्येयुररथिन:
Translation
માંસ વેચવા માટે જે ઉચ્છૃંખલ માણસ ગાયને હિંસા કરે છે અથવા ગોમાસ ખાય છે, તેમજ જે સ્વાર્થવશ હત્યારાને ગોવધની સલાહ આપે છે અથવા તેનું અનુમોદન કરે છે—તે બધા મહાપાપના ભાગી બને છે।
Word by Word
विक्रयार्थम्for the sake of sale
विक्रयार्थम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविक्रयार्थ (विक्रय + अर्थ)
FormMasculine, Accusative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
हिंस्यात्should injure/kill
हिंस्यात्:
TypeVerb
Rootहिंस्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
भक्षयेत्should eat/consume
भक्षयेत्:
TypeVerb
Rootभक्ष्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
निरङ्कुशःunrestrained
निरङ्कुशः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिरङ्कुश
FormMasculine, Nominative, Singular
घातयन्causing (someone) to kill / instigating killing
घातयन्:
Karta
TypeVerb
Rootघातयत् (causative present participle of √हन् via घातयति)
FormPresent active participle, Masculine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
पुरुषःa man/person
पुरुषः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुष
FormMasculine, Nominative, Singular
यत्which/that (act)
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
अनुमन्येयुःshould approve/consent to
अनुमन्येयुः:
TypeVerb
Rootअनु√मन्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Plural, Parasmaipada
अरथिनःthose without a chariot (footmen)/non-charioteers
अरथिनः:
Karta
TypeNoun
Rootअ-रथिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
पितामह उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes