Shloka 45
गोमूल्यनिर्णयः — The Determination of Value through the Cow
Nahuṣa–Cyavana Episode
आर्यरूपसमाचारं चरन्तं कृतके पथि । सुवर्णमन्यवर्ण वा स्वशीलं शास्ति निश्चये
āryarūpasamācāraṃ carantaṃ kṛtake pathi | suvarṇam anyavarṇaṃ vā svaśīlaṃ śāsti niścaye ||
ભીષ્મે કહ્યું—જે કૃત્રિમ માર્ગનો આશ્રય લઈને આર્યજન સમાન આચાર-વ્યવહાર કરે છે, તે સોનું છે કે કાચ—શુદ્ધ વર્ણનો છે કે સંકર વર્ણનો? આ શંકાનો નક્કી નિર્ણય તેના પોતાના સ્વભાવથી જ થાય છે.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
External refinement or imitation of noble behavior is not the final proof of virtue; a person’s true nature and consistent character are what ultimately disclose whether the goodness is genuine.
In Bhīṣma’s instruction on dharma, he explains how to judge a person who appears cultured and righteous: when appearances are uncertain, one should rely on the evidence of enduring character rather than mere outward performance.