Shloka 14
Varṇasaṃkara: Causes, Classifications, and Conduct-based Recognition (वर्णसंकरः—हेतु-जाति-आचारनिर्णयः)
अन्यत्र जामया सार्ध प्रजानां पुत्र ईहते । दुहितान्यत्र जातेन पुत्रेणापि विशिष्यते
anyatra jāmayā sārdhaṁ prajānāṁ putra īhate | duhitānyatra jātena putreṇāpi viśiṣyate ||
ભીષ્મે સમજાવ્યું—સામાન્ય રીતે વંશપરંપરા માટે પુત્રની જ ઇચ્છા થાય છે; પરંતુ કેટલીક વિશેષ પરિસ્થિતિમાં, જ્યારે પુત્રીને પુત્રભાવથી સ્વીકારવામાં આવે, ત્યારે તે અધિકાર અને પ્રતિષ્ઠામાં શ્રેષ્ઠ ગણાય છે. પછી પુત્ર જન્મે તો પણ તે પુત્રી સાથે મળીને પિતૃધનનો સહ-વારસ બને છે. અને દત્તક પુત્રની તુલનામાં પોતાની સગી પુત્રી વધુ શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma states that while a son is generally sought for lineage, there are exceptions where a daughter—especially one accepted as fulfilling the son’s role—can share or even take precedence in inheritance, and a biological daughter can be regarded as superior to an adopted son in claim.
In the Anushasana Parva’s dharma-instruction setting, Bhishma is laying down nuanced rules about heirs and succession, clarifying exceptional cases involving a daughter treated as a son and comparisons between a natural daughter and an adopted son.